Concordia cum pluribus subiectis
Concordia verbi et adiectivi cum pluribus subiectis: numerus pluralis, personarum ordo, genera diversa et concordia cum subiecto proximo in prosa Latina.
Plura subiecta, unum praedicatum
Cum duo plurave subiecta eundem actum faciunt aut eandem condicionem habent, verbum plerumque plurale est. Si praedicatum adiectivum continet, etiam genus eligendum est. Hic numerum, personam et genus considerabis; cognosces quoque quando verbum cum uno subiecto concordare possit.
Pater et māter veniunt.
Duo homines veniunt; verbum veniunt plurale est.
Numerus cum subiectis coniunctis
Subiecta per et, -que, atque coniuncta plerumque verbum plurale habent, etiam si singula sunt singularia. Haec regula valet cum de omnibus simul aliquid dicitur.
| Subiecta | Exemplum | Numerus verbi |
|---|---|---|
| Duo singularia | Puer et puella legunt. | Pluralis |
| Singulare et plurale | Magister et discipulī veniunt. | Pluralis |
| Duo pluralia | Puerī puellaeque cantant. | Pluralis |
Si autem subiecta unam notionem efficiunt, verbum singulare esse potest. In sententia Senātus populusque Rōmānus dēcrēvit, senatus et populus tamquam una auctoritas publica intelleguntur. Cicero scribit: Mēns enim et ratiō et cōnsilium in senibus est (Cic. Sen. 67). Hic mens, ratio et consilium tamquam unum complexum facultatum animi considerantur. Singularis igitur non ex sola vicinitate unius subiecti explicandus est.
Aliae coniunctiones et comes cum subiecto
Cum aut ... aut duo subiecta singularia ita distinguit ut de alterutro tantum dicatur, verbum saepe singulare est: Aut Mārcus aut Iūlia legit. Cum neque ... neque, singularis adhiberi potest si negatio ad singula subiecta refertur: Neque Mārcus neque Iūlia venit. Pluralis quoque fieri potest, si ambo simul spectantur: Neque Mārcus neque Iūlia veniunt. Itaque hae coniunctiones non semper eundem numerum postulant.
In sententia Mārcus cum Iūliā venit, solus Marcus subiectum est; cum Iūliā comitem indicat. Verbum singulare cum Marco concordat. Confer Mārcus et Iūlia veniunt, ubi duo nominativi duo subiecta constituunt.
Non ipsa coniunctio numerum pluralem postulat: considera quot sint subiecta. In sententia Mārcus legit et scrībit unum subiectum, Marcus, duo verba habet; utraque forma singularis est.
Quae persona eligitur?
Si subiecta diversas personas habent, prima persona anteponitur secundae et tertiae; secunda anteponitur tertiae. Haec electio ad formam verbi pertinet, non ad ordinem subiectorum.
| Personae subiectorum | Persona verbi | Exemplum |
|---|---|---|
| Prima et secunda | Prima pluralis | Ego et tū legimus. |
| Prima et tertia | Prima pluralis | Ego et Mārcus legimus. |
| Secunda et tertia | Secunda pluralis | Tū et Mārcus legitis. |
| Tertia et tertia | Tertia pluralis | Mārcus et Iūlia legunt. |
Si ego aut nōs inter subiecta est, elige primam personam pluralem. Si prima persona abest, sed tū aut vōs adest, elige secundam pluralem. Hoc fac cum verbum ad omnia subiecta coniuncta refers.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Genus adiectivi praedicativi
Verbum finitum personam et numerum ostendit. Adiectivum praedicativum, ut laetus cum verbo sum, etiam genus ostendit. Cum ad plura subiecta refertur, plurale esse potest secundum has rationes.
| Subiecta | Concordia usitata | Exemplum |
|---|---|---|
| Personae masculinae | Masculinum plurale | Pater et fīlius laetī sunt. |
| Personae femininae | Femininum plurale | Māter et fīlia laetae sunt. |
| Personae diversi generis | Masculinum plurale | Pater et māter laetī sunt. |
| Res inanimatae diversi generis | Saepe neutrum plurale | Pāx et ōtium grāta sunt. |
In ultimo exemplo pāx feminina est, ōtium neutrum. Adiectivum grāta est neutrum plurale: de utraque re simul dicitur.
Cum personae et res inanimatae coniunguntur, etiam sensus considerandus est; genus non una regula semper definitur. In exemplo Rēx rēgiaque classis ūnā profectī sunt, participium profectī masculinum plurale est: classis hic etiam homines qui navibus vehuntur significat, atque praedicatum ad regem eiusque socios refertur. Haec concordia ad sensum fit; non sequitur omnem personae et rei coniunctionem masculinum postulare.
Concordia rerum inanimatarum magis varia est quam concordia personarum. Neutrum plurale frequens est, etiam interdum cum nomina eiusdem generis sunt; potest tamen praedicatum cum uno nomine, praesertim proximo, concordare. Confer Pāx et ōtium grāta sunt, ubi adiectivum ad utramque rem refertur, et Pāx et ōtium grātum est, ubi praedicatum cum proximo nomine ōtium concordat. Ne regulam de personis masculinis et femininis ad omnes res transferas.
Concordia cum subiecto proximo
Numerus pluralis non est unica forma Latina legitima. Verbum interdum cum subiecto proximo concordat, praesertim cum ante subiecta ponitur. Tum, si proximum subiectum singulare est, verbum quoque singulare esse potest.
Veniunt pater et māter.
Verbum plurale ad utrumque subiectum refertur.
Venit pater et māter.
Verbum singulare cum pater, subiecto proximo, concordat. Haec quoque constructio Latina esse potest.
Ordo verborum hanc concordiam adiuvare potest, non necessario efficit: verbum ante subiecta positum etiam plurale esse potest, ut primum exemplum ostendit.
Noli omne verbum singulare apud plura subiecta statim corrigere. Primum vide num cum subiecto proximo concordet aut subiecta unam notionem efficiant, ut in exemplis partis 2. Cum autem ipse sententiam simplicem de pluribus personis scribis, pluralis plerumque clarior est.
Quid ante scribendum consideres
- Subiecta distingue. Duo nomina non semper duo subiecta sunt; casum et munus cuiusque nominis considera.
- Numerum elige. Cum de subiectis per et coniunctis simul dicis, plurali plerumque utere.
- Personam elige. Prima persona anteponitur secundae, secunda tertiae.
- Genus examina. Si adiectivum adest, personas a rebus inanimatis distingue.
- In legendo proximum subiectum respice. Singularis interdum legitimam concordiam ostendit.
Ego et tū parātī sumus de duobus viris dici potest; ego et tū parātae sumus de duabus feminis. Persona verbi eadem manet, sed genus adiectivi mutatur.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026