Condiciones possibiles cum coniunctivo
Disce quōmodo sī et nisi cum coniūnctīvō praesentis vel perfectī condiciōnēs possibilēs exprimant, et quōmodo hae ā condiciōnibus contrā rem differant.
Rēs possibilis, nōn certa
Condiciōnem possibilem pōnis, cum rem nōn affirmās, sed fingis quid fierī possit et quid inde sequātur. In hāc ratiōne dīcendī coniūnctīvus praesēns frequentissimus est; perfectum quoque adhibērī potest. Hās condiciōnēs ā condiciōnibus contrā rem distinguere oportet.
Sī amīcus veniat, gaudeam.
Amīcus fortasse veniet. Nōn dīcō eum ventūrum esse; cōgitō quid sentiam, sī veniat.
Haec condiciō plērumque ad rem futūram spectat, quamquam verba veniat et gaudeam sunt temporis praesentis.
Duae partēs condiciōnis
Prōpositiō ā sī incipiēns condiciōnem continet; prōpositiō prīncipālis ostendit quid eā condiciōne positā sequātur. In exemplīs huius generis utraque pars saepe coniūnctīvum praesentem habet.
| Pars | Exemplum | Quid exprimit? |
|---|---|---|
| Condiciō | Sī mē rogēs | Rem quam fierī posse fingō |
| Prōpositiō prīncipālis | tibi respondeam | Quid tum facere possim |
Sī mē rogēs, tibi respondeam. Idem aliō ōrdine dīcere licet: Tibi respondeam, sī mē rogēs.
Ad hanc sententiam faciendam:
- Rem nōndum certam ēlige.
- Condiciōnem per sī et coniūnctīvum exprime.
- Adde quid tum sequātur, item coniūnctīvō.
Nōn omnis prōpositiō quae ā sī incipit coniūnctīvum requirit. Modus pendet ā ratiōne quā rem prōpōnis, nōn ā sōlā particulā.
Praesēns et perfectum
Praesēns coniūnctīvus rem possibilem simpliciter prōpōnit. Perfectum rem iam perfectam esse fingere potest ante id quod sequātur. Nē igitur perfectum in hāc condiciōne semper ad tempus praeteritum referās.
Sī hoc faciās, amīcum adiuvēs.
Hoc facere potes; eō factō amīcum adiuvāre potes.
Sī epistulam perēgerīs, eam mihi ostendās.
Prīmum epistulam perficere, deinde mihi ostendere cōgitās. Perēgerīs hīc perfectum coniūnctīvī est; rēs tamen ad tempus futūrum spectat.
Perfectum coniūnctīvī etiam in prōpositiōne prīncipālī adhibērī potest.
Sī hoc faciās, nēmō tē reprehenderit.
Reprehenderit hīc perfectum coniūnctīvī est: nēmō tē reprehendere possit. Cum praesente reprehendat comparātum, hoc perfectum nōn necessāriō aliud tempus indicat; in hāc ratiōne dīcendī utrumque rem possibilem exprimere potest. Nōn significat aliquem tē iam reprehendisse.
Forma scrīpta perēgeris, sī macra dēsunt, etiam futūrum exāctum indicātīvī esse potest. Ex tōtā sententiā iūdicā; nōn ex sōlā terminātiōne.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Sī, nisi, sī nōn
Sī condiciōnem pōnit. Nisi condiciōnem negātīvam saepe exprimit: in exemplō īnfrā idem valet ac sī nōn.
Nisi festīnēs, ad portam sērō perveniās.
Sī nōn festīnēs, ad portam sērō perveniās.
Utraque sententia significat tē fortasse sērō perventūrum esse, sī nōn festīnēs.
Nisi tōtam condiciōnem negat atque eam velut exceptiōnem pōnit: in exemplō superiōre festīnātiō excipitur ab eō quod dē sērō adventū dīcitur. In sī nōn, negātiō saepe ad singulum verbum vel ad partem prōpositiōnis pertinet, praesertim cum oppositiō sequitur.
Sī nōn omnia possīs, at aliqua faciās.
Hīc nōn omnia cum aliqua compārantur: quamquam fortasse omnia facere nōn possīs, aliqua tamen faciās.
Negātiō etiam in prōpositiōne prīncipālī pōnī potest: Sī pluat, nōn exeāmus. Hīc pluvia condiciō est; id quod sequitur per nōn negātur.
Discrīmina et memoria
Eadem rēs variīs modīs prōpōnī potest.
| Sententia | Ratiō dīcendī |
|---|---|
| Sī amīcus veniet, gaudēbō. | Condiciō futūra sine nōtā coniūnctīvī prōpōnitur. Adventus nōn ideō certus est. |
| Sī amīcus veniat, gaudeam. | Adventus ut rēs possibilis fingitur. |
| Sī amīcus nunc hīc esset, gaudērem. | Amīcus nunc abest; contrā rem praesentem loquor. |
Coniūnctīvus possibilis nōn certam probābilitātis mēnsūram indicat. Ostendit potius quōmodo loquēns rem cōgitet atque prōpōnat.
Memoriā tenē:
- Sī veniat, gaudeam: rem possibilem fingō.
- Sī perēgerīs, ostendās: rem prius perfectam esse fingō.
- Nisi festīnēs: condiciōnem negātīvam pōnō.
- Sī nunc adesset: contrā rem praesentem loquor, nōn tantum rem possibilem prōpōnō.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026