C1 · Advanced

Consecutio temporum post praesens historicum

Praesens historicum et consecutio temporum: disce quando coniunctivus praesentis vel imperfecti, perfecti vel plusquamperfecti in narratione ponatur.

By the flumi team About 3 min read

Praesens historicum res praeteritas tamquam ante oculos ponit. Si ab eo pendet propositio cuius verbum coniunctivo exprimitur, consecutio temporum aut formam praesentis aut sensum praeteritum sequi potest. Utramque rationem agnoscere debes, neque ex sola forma verbi tempus rerum iudicare.

Forma praesens, res praeterita

Considera narrationem:

Postero die dux castra intrat et quaerit quid milites agant.

Verba intrat et quaerit formam praesentis habent, sed in hac narratione res praeteritas significant. Verbum agant ad id tempus pertinet quo dux quaerit, non necessario ad tempus quo narrator scribit.

Praesens historicum igitur duas rationes praebet: praesentis formam et praeteriti significationem. Hinc duplex consecutio oritur.

Duae consecutiones legitimae

Post praesens historicum et consecutio primaria et consecutio historica reperiuntur. Prima formam praesentis sequitur; altera rationem temporis praeteriti servat.

In interrogatione obliqua discrimen sic conspicitur:

Relatio ad tempus quaerendi Consecutio primaria Consecutio historica
Res eodem tempore agitur quaerit quid milites agant quaerit quid milites agerent
Res antea acta est quaerit quid milites egerint quaerit quid milites egissent

In omnibus tabulae exemplis quaerit historicum esse ponitur. Formae agant et agerent rem cum quaestione contemporaneam exprimunt; egerint et egissent rem quaestione priorem.

Consecutio primaria non efficit ut res ad verum narratoris praesens transferatur. Similiter imperfectum post praesens historicum non per se significat rem ante actionem verbi regentis factam esse.

Exempla comparata

Eadem rerum series utraque consecutione exprimi potest. Haec exempla ad comparationem composita sunt.

Res contemporanea:

Postero die dux exploratores convocat et quaerit ubi hostes sint.

Postero die dux exploratores convocat et quaerit ubi hostes essent.

Res anterior:

Postero die dux exploratores convocat et quaerit quo hostes discesserint.

Postero die dux exploratores convocat et quaerit quo hostes discessissent.

In priore pari quaeritur ubi hostes tempore quaestionis versentur. In altero quaeritur quo ante quaestionem discesserint. Mutata consecutione, hae relationes temporum manent.

Ne tamen discrimen stilisticum neglegas. Consecutio primaria cum vivida rerum repraesentatione congruere potest; historica narrationem praeteritam apertius continuat. Non est tamen certa lex qua singulis formis unus tantum effectus tribuatur: usus auctoris et contextus quoque valent.

Quick check

Try one question now.

1
Consecutionem primariam serva; quaeritur de re tum vigente. Olim mercator ad horreum venit et quaerit quantum frumentum ibi .

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Propositum et imperium

Non omnis coniunctivus praesentis aut imperfecti rem contemporaneam significat. In propositionibus finalibus et in iussis obliquis actio saepe post consilium vel imperium exspectatur.

Dux ad portam accedit et militibus imperat ut ibi maneant.

Dux ad portam accedit et militibus imperat ut ibi manerent.

Utroque exemplo imperat historicum est; utrumque iubet milites post imperium ibi manere. Maneant ad consecutionem primariam, manerent ad historicam pertinet.

Ne manerent ita interpretere quasi milites iam ante imperium ibi mansissent. Consecutio temporum et significatio propositionis simul considerandae sunt.

Quomodo locum iudices

Cum praesens historicum legis, hoc ordine procede:

  1. Ex narratione constitue num praesens rem praeteritam repraesentet.
  2. Reperi verbum a quo coniunctivus pendet; non semper verbum proximum regit.
  3. Distingue consecutionem primariam ab historica.
  4. Ex genere propositionis et contextu iudica utrum res contemporanea, anterior an exspectata sit.

Forma praesentis utramque consecutionem admittit, si sensus historicus est. Noli igitur imperfectum ad praesens, aut perfectum ad plusquamperfectum, sola uniformitatis causa corrigere. Prius rationem totius narrationis perspice.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026