B2 · Upper Intermediate

Dativus duplex

Datīvus duplex rem auxiliō, praesidiō vel impedīmentō esse ostendit; disce datīvum fīnis et persōnae distinguere atque hanc constructiōnem rectē adhibēre.

By the flumi team About 4 min read 11 vocabulary words

Datīvus duplex ostendit quid rēs efficiat et ad quem pertineat: aliquid alicui auxiliō, praesidiō vel impedīmentō esse potest. Duōs datīvōs distinguere discēs: alter fīnem vel effectum, alter persōnam aut rem ad quam ille effectus pertinet indicat.

Duo dativi, diversa officia

In sententiā Hoc mihi auxiliō est, duo datīvī diversa officia habent:

  • mihi indicat cui rēs prōsit;
  • auxiliō indicat quid rēs praestet: hoc mē adiuvat.

Auxiliō appellātur datīvus fīnis. Mihi est datīvus eius ad quem commodum vel incommodum pertinet. Hōrum datīvōrum coniūnctiō datīvus duplex appellātur.

Haec via nōbīs impedīmentō est.

Nōbīs: nōs impedīmur. Impedīmentō: via nōs impedit.

Haec via nōs nōn adiuvat, sed iter difficile facit.

Nōmen fīnis nōn semper cōnsilium agentis significat. Datīvus fīnis etiam effectum vel ūsum reī indicat. Quod nōbīs impedīmentō est, nōn ideō factum est ut nōs impedīret.

Nomina frequenter adhibita

Datīvus fīnis plērumque est nōmen abstractum numerī singulāris. Nōn quodlibet nōmen eōdem modō adhibētur; hās iūnctūrās ūsurpātās disce.

Nōmen Datīvus fīnis Exemplum
auxilium auxiliō Cōnsilium tuum mihi auxiliō est.
praesidium praesidiō Mīlitēs urbī praesidiō sunt.
impedīmentum impedīmentō Pluvia viātōribus impedīmentō est.
cūra cūrae Salūs tua mihi cūrae est.
honor honōrī Haec victōria ducī honōrī est.

Datīvus alter potest esse prōnōmen, ut mihi, vel nōmen, ut ducī, viātōribus, urbī. Itaque nōn semper persōnam indicat: urbs quoque praesidiō eget.

Cum verbo sum et aliis verbis

Datīvus duplex saepe cum sum coniungitur. Tempus et numerus verbī mūtantur; datīvī sua officia servant.

Cōnsilium tuum mihi auxiliō fuit.

Amīcī nōbīs auxiliō erunt.

Mūrus urbī praesidiō est; mīlitēs quoque urbī praesidiō sunt.

Verbum cum subiectō congruit, nōn cum datīvō. Ideō dīcimus mūrus est, sed mīlitēs sunt. Forma praesidiō in utrāque sententiā manet.

Haec constructiō etiam cum aliīs verbīs invenītur, praesertim cum veniō et mittō.

Amīcī nōbīs auxiliō vēnērunt.

Dux cohortēs mīlitibus auxiliō mīsit.

In priōre exemplō amīcī vēnērunt ut nōs adiuvārent. In alterō dux cohortēs mīsit ut mīlitēs adiuvārent. Hīc datīvus fīnis cōnsilium quoque ostendit.

Quick check

Try one question now.

1
Tabula regionis viatoribus est.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Quid dativus duplex non sit

Nōn satis est duās fōrmās datīvī reperīre: officia quoque exāmina.

Sententia Explicātiō
Librum bonō amīcō dō. Bonō cum amīcō congruit; ūnam persōnam dēscrībunt. Nōn est datīvus duplex.
Mihi liber est. Mihi possessōrem indicat: librum habeō. Nūllus adest datīvus fīnis.
Liber mihi auxiliō est. Mihi indicat cui liber prōsit; auxiliō quid praestet. Est datīvus duplex.

Auxilium et auxiliō nōn idem officium habent.

Hoc est auxilium rem auxilium esse dīcit. Hoc mihi auxiliō est rem mē adiuvāre dīcit. Utraque sententia recta est, sed constructiō differt.

Datīvus fīnis etiam sine alterō datīvō pōnī potest: Hoc auxiliō est. Nōn necesse est semper addere cui rēs prōsit, sī id ex contextū intellegitur.

Ratio ad sententiam intellegendam

  1. Quaere subiectum et verbum: mīlitēs sunt.
  2. Quaere quid subiectum praestet: praesidiō, quia dēfendit.
  3. Quaere quem dēfendat: urbī, quia urbem dēfendit.

Mīlitēs urbī praesidiō sunt igitur idem ferē significat ac Mīlitēs urbem dēfendunt. Memoriā tenē: datīvus fīnis ūsum vel effectum indicat; alter datīvus ostendit ad quem ille pertineat.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

11 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 11 words and review them later.

Vocabula: Dativus duplex

11 words

Last updated November 5, 2026