Infinitivus subiecti et praedicati
Infinitivus ut subiectum et pars praedicati: usus cum verbo esse, concordia adiectivi neutri et complementa verbi exemplis Latinis clare explicantur.
Infinitivus non solum post verba dicendi ponitur. Potest etiam subiectum sententiae esse aut, cum verbo esse coniunctus, explicare quid aliquid sit. Hic disces has partes distinguere et infinitivum cum suis complementis recte adhibere.
Infinitivus pro subiecto
Subiectum indicat de qua re aliquid dicatur. Infinitivus actionem ipsam significare potest: saepe non quaeritur quis agat, sed qualis actio sit.
Discere ūtile est.
Quid ūtile est? Discere. Infinitivus est subiectum; ūtile cum verbo est de eo dicitur.
Errāre hūmānum est.
Haec sententia proverbialis est. Non de errore unius hominis, sed de ipsa actione errandi dicitur.
Infinitivus hoc usu vim nominis habet, sed non declinatur. Adiectivum quod cum eo per verbum esse coniungitur neutri generis singularis ponitur: ūtile, hūmānum. Verbum est tertiae personae singularis: est.
Persona tamen quae agit exprimi potest: tum subiectum infinitivi in accusativo ponitur.
Turpe est tē mentīrī.
Tē est subiectum infinitivi mentīrī; tota constructio tē mentīrī subiectum verbi est efficit. Non mendacium in universum, sed tuum mendacium turpe esse dicitur.
Infinitivus etiam cum verbis impersonalibus decet, iuvat, licet, placet subiectum esse potest.
Mentīrī nōn decet.
Iuvat legere.
Mihi licet abīre.
Mihi placet domī manēre.
In duobus exemplis posterioribus mihi dativus est: indicat cui abeundi potestas sit vel cui domi manere placeat; non est subiectum accusativum infinitivi.
«dulce et decorum est pro patria mori» — Horātius, Carmina 3.2.13.
Prō patriā morī subiectum est; dulce et decorum sunt adiectiva neutri generis singularis. Poēta mortem prō patriā laudat.
Infinitivus pars praedicati
Praedicatum indicat quid de subiecto dicatur. Infinitivus potest cum verbo esse praedicatum efficere atque subiectum explicare vel definire.
Cōnsilium nostrum est domī manēre.
Subiectum est cōnsilium nostrum. Verba domī manēre explicant quod consilium habeamus.
Vincere est adversārium superāre.
Prior infinitivus rem definiendam proponit; alter eam explicat.
In altera sententia infinitivi utramque partem tenent: vincere subiectum est, superāre pars praedicati. Verbum est has partes coniungit.
| Sententia | Subiectum | Quid de subiecto dicitur? |
|---|---|---|
| Legere iūcundum est. | legere | iūcundum est |
| Cōnsilium nostrum est exspectāre. | cōnsilium nostrum | est exspectāre |
| Vincere est adversārium superāre. | vincere | est adversārium superāre |
Ordo verborum solus partes sententiae non demonstrat. Ūtile est discere et Discere ūtile est eandem rem significant. In utraque sententia discere subiectum est.
Infinitivus sua complementa retinet
Quamquam infinitivus locum nominis tenet, vim verbi retinet. Potest obiectum, adverbium aliaque complementa habere. Tota constructio, non infinitivus solus, subiectum vel partem praedicati efficit.
Librōs legere iūcundum est.
Amīcīs auxiliārī bonum est.
Cōnsilium nostrum est hīc paulīsper exspectāre.
- Legere accusativum regit: librōs.
- Auxiliārī dativum regit: amīcīs.
- Hīc locum, paulīsper spatium temporis indicat.
Casus complementi ex verbo pendet. Non mutatur quia infinitivus subiectum est aut in praedicato ponitur.
Amīcīs in rēbus adversīs sine spē praemiī auxiliārī honestum est.
Tota constructio subiectum est. Amīcīs dativus a verbo auxiliārī pendet; in rēbus adversīs indicat quibus in circumstantiis auxilium feratur, sine spē praemiī quo animo id fiat. Rēbus et spē ablativi sunt a praepositionibus recti; praemiī genetivus a nomine spē pendet.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Concordia et constructiones vicinae
Compara infinitivum cum nomine eiusdem fere significationis.
| Infinitivus pro subiecto | Nomen pro subiecto |
|---|---|
| Legere iūcundum est. | Lectiō iūcunda est. |
| Exspectāre molestum est. | Mora molesta est. |
Cum nomine adiectivum genere, numero et casu congruit. Cum infinitivo subiecto forma neutra singularis adhibetur.
✓ Librōs legere ūtile est.
✗ Librōs legere ūtilēs sunt.
Librōs est obiectum verbi legere, non subiectum verbi est. Utilitas actioni legendi tribuitur, non libris.
Si infinitivus esse subiectum accusativum habet, adiectivum praedicativum cum illo subiecto congruit. Hoc adiectivum distinguendum est ab eo quod de tota constructione dicitur.
Difficile est hominem bonum esse.
Hic hominem subiectum infinitivi esse est, bonum adiectivum praedicativum accusativi masculini singularis: dicitur difficile esse ut homo bonus sit. Difficile, nominativus neutri generis singularis, de tota constructione hominem bonum esse dicitur.
Non omnis infinitivus subiectum aut praedicatum nominale efficit. In Puer legere potest, subiectum est puer; legere sensum verbi potest complet. In Sciō puerum legere, accusativus cum infinitivo rem cognitam exprimit. Hae constructiones ab usu huius paginae distinguendae sunt.
In Turpe est tē mentīrī, accusativus cum infinitivo subiectum sententiae efficit; in Sciō puerum legere, a verbo sciō pendet et quid sciatur indicat. In Puer legere potest, autem, puer nominativus manet et idem puer potest atque legit.
Quomodo partes agnoscas
- Quaere de qua re sententia aliquid dicat: actio infinitivo expressa potest esse subiectum.
- Si infinitivus cum esse subiectum explicat vel definit, est pars praedicati.
- Infinitivum cum omnibus complementis lege: librōs legere, non librōs tantum.
- Si adiectivum de infinitivo subiecto dicitur, formam neutram singularem elige.
Discere ūtile est actioni qualitatem tribuit; Cōnsilium nostrum est discere consilium explicat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
35 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 35 words and review them later.
Vocabula: Infinitivus subiecti et praedicati
35 wordsLast updated November 5, 2026