Odi, memini, coepi: perfecta sensu proprio
Disce quomodo odi et memini praesentia, coepi autem initium praeteritum significent; distingue tempora, infinitivos atque usum formarum memento et coeptus.
Forma perfecta, sensus non semper praeteritus
Verba ōdī, meminī, coepī in prosa classica praecipue formis perfecti eiusque temporum utuntur. Non tamen idem de omnibus iudicandum est: ōdī et meminī plerumque statum praesentem significant; coepī initium rei praeteritae indicat. Hanc differentiam servare debes etiam in infinitivis et oratione obliqua.
His cognitis poteris:
- formam perfecti a tempore rei significatae distinguere;
- tempora horum verborum ex contextu interpretari;
- formas mementō et coeptus est recte adhibere.
Odi et memini: status praesens
Ōdī idem fere valet ac odium habeo; meminī, memoria teneo. Forma perfecta statum iam constitutum exprimit, qui nunc manet. Ne igitur omnem perfecti formam ad rem praeteritam referas.
Ōdī superbiam. — Nunc mihi superbia invisa est.
Meminī illīus diēī. — Illius diei memoriam nunc teneo.
Meminī genetivum vel accusativum regit. De personis genetivus frequens est, ut meminī tuī; de rebus uterque casus adhibetur: Meminī illīus diēī et Meminī illum diem eandem memoriam exprimere possunt. Genetivus igitur personis non reservatur, neque ex sola casus mutatione tempus significatum mutatur.
Testimonium poeticum: Catullus, carm. 85, scribit «Ōdī et amō». In hoc epigrammate ōdī cum praesenti amō coniungitur: poeta odium et amorem simul in se esse significat. Forma perfecta hic odium praeteritum non indicat.
Cum status ad praeteritum refertur, adhibentur ōderam et memineram; cum ad futurum, ōderō et meminerō.
| Forma grammatica | Odium | Memoria | Tempus plerumque significatum |
|---|---|---|---|
| Perfectum indicativi | ōdī | meminī | praesens |
| Plusquamperfectum indicativi | ōderam | memineram | praeteritum |
| Futurum exactum | ōderō | meminerō | futurum |
| Infinitivus perfecti | ōdisse | meminisse | status cum verbo regente plerumque contemporaneus |
Tum quoque superbiam ōderam. — Etiam illo tempore odium habebam.
Tum adhūc illīus diēī memineram. — Illo tempore memoria nondum exciderat.
Semper tuī meminerō. — Memoria tui mihi manebit.
Tabula usum praecipuum ostendit. Contextus tamen respiciendus est: praesertim meminī interdum actum recordandi, non solum memoriam permanentem, exprimit. Forma sola interpretationem non semper absolvit.
Formae cognoscendae et iussum memoriae
Terminationes perfecti regulares sunt, quamquam series praesentis usitati deest. In prima persona singulari meminī desinit in -ī, non in -iī.
| Persona | Ōdī | Meminī | Coepī |
|---|---|---|---|
| Prima singularis | ōdī | meminī | coepī |
| Secunda singularis | ōdistī | meministī | coepistī |
| Tertia singularis | ōdit | meminit | coepit |
| Prima pluralis | ōdimus | meminimus | coepimus |
| Secunda pluralis | ōdistis | meministis | coepistis |
| Tertia pluralis | ōdērunt | meminērunt | coepērunt |
In tertia persona plurali etiam ōdēre, meminēre, coepēre leguntur: hae formae legitimae sunt, non infinitivi.
Verbum meminī habet etiam imperativum futuri mementō, si unum alloqueris, et mementōte, si plures. His formis aliquem mones ut rem memoria teneat; non necesse est tempus futurum expresse addere.
Mementō huius diēī.
Mementōte beneficiōrum.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Coepi: initium vere praeteritum
Coepī ab aliis duobus differt: non statum praesentem, sed initium iam factum significat. Cum infinitivo frequenter ponitur. Si initium nunc fit, usitate dicis incipiō, non coepī.
| Forma | Quid significet | Exemplum |
|---|---|---|
| coepī | initium praeteritum | Herī librum legere coepī. |
| coeperam | initium ante aliud tempus praeteritum | Iam legere coeperam, cum vēnistī. |
| coeperō | initium ante terminum futurum | Cum legere coeperō, mē nōlī interpellāre. |
| coepisse | initium verbo regenti anterius | Dīcit sē legere coepisse. |
Ex legere coepī non sequitur librum totum lectum esse. Initium affirmatur; exitus actionis non indicatur.
Nunc legere incipiō et herī legere coepī diversa tempora significant. Ne regulam qua ōdī sensum praesentem habet ad coepī transferas.
Infinitivi et coniunctivus ex sensu interpretandi
In oratione obliqua discrimen servatur: ōdisse et meminisse statum cum verbo regente contemporaneum significare possunt; coepisse initium anterius significat.
Dīcit sē superbiam ōdisse. — Dicit se nunc odium habere.
Dīxit sē illīus diēī meminisse. — Dixit se illo tempore memoriam tenere.
Dīcit sē librum legere coepisse. — Initium lectionis ante hanc declarationem factum est.
Aliud est meminisse ipsum interpretari, aliud infinitivum qui a meminī pendet. Post meminī, infinitivus praesentis etiam de re praeterita adhibetur, praesertim cum quis rem a se perceptam quasi ante oculos revocat.
Meminī mē puerum in hōc hortō lūdere. — Nunc recordor me puerum ibi lusisse; lūdere non significat me nunc ludere.
Etiam in coniunctivo forma et sensus distinguendi sunt. Ōderim et meminerim, quamvis forma perfecta sint, sensum praesentem habere possunt; ōdissem et meminissem statum praeteritum exprimere possunt. Vis coniunctivi ex constructione pendet.
Nesciō cūr mē ōderit. — Causam odii praesentis ignoro.
Nesciēbam cūr mē ōdisset. — Causam odii quod tum habebat ignorabam.
Testimonium tragicum in prosa philosophica citatum: «Ōderint dum metuant» (Accius, Atreus, apud Ciceronem, De officiis 1.97). Ōderint est tertia persona pluralis coniunctivi perfecti, hic vi concessiva: odium aliorum conceditur, dummodo metuant. Non agitur de odio iam finito; forma perfecta vim praesentis habet. Cicero dictum Atreo tyranno aptum esse iudicat: brevis sententia ingenium personae exprimit, non praeceptum ab auctore probatum.
Coeptus et summa distinctionum
Cum infinitivo passivo saepe adhibetur coeptus est, non coepit. Participium coeptus cum subiecto genere et numero congruit. Haec constructio praesertim usitata est ubi subiectum actionem patitur.
Pōns aedificārī coeptus est.
Portae claudī coeptae sunt.
Ne ex hoc usu regulam sine exceptione facias: coepī quoque cum infinitivo passivo invenitur. Contra, forma passiva infinitivi deponentis non per se postulat coeptus: recte dicitur loquī coepit, quoniam subiectum loquitur.
Cum has formas legis, hoc ordine iudica:
- Verbum agnosce: ōdī et meminī plerumque statum significant; coepī, initium.
- Tempus ex sensu constitue: memineram memoriam tunc manentem, coeperam initium iam ante factum indicat.
- Constructionem inspice: meminisse et infinitivus a meminī pendens separatim interpretandi sunt.
- Concordiam verifica: in portae claudī coeptae sunt, coeptae ad portae refertur.
Summa: forma perfecta non semper rem praeteritam significat; coepī tamen initium praeteritum retinet.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
Vocabula: Odi, memini, coepi: perfecta sensu proprio
4 wordsLast updated November 5, 2026