Quo cum comparativo in propositione finali
Quo cum comparativo finem exprimit: disce vim ablativi mensurae, usum coniunctivi et discrimen inter consilium, eventum et comparationem graduum.
Quo cum comparativo finem indicat, cum aliquid agitur ut altera res facilius, melius aut maiore cum utilitate efficiatur. Hic usus ex vi ablativi mensurae intellegitur: consilium, non eventus iam comprobatus, exprimitur.
Finis et utilitas comparata
In propositione finali quo fere idem valet atque ut eo: actio principalis adhibetur ut res proposita maiore gradu perficiatur. Comparatio saepe non aperte explicatur; ex contextu intellegitur quid futurum sit sine illo auxilio.
Magister exempla addit, quō discipulī facilius intellegant.
Exempla eo consilio adduntur ut discipuli facilius intellegant quam sine exemplis intellegerent. Non tamen affirmatur eos iam intellegere.
Hanc constructionem elige ubi non tantum rem efficiendam, sed etiam commodum ex actione principali speratum ostendere vis.
Vis ablativi et forma comparativi
Quo origine est ablativus pronominis relativi. Cum comparativo mensuram differentiae significat, sicut eo in locutione eo facilius. In usu finali autem totam propositionem cum consilio actionis principalis coniungit.
Comparativus potest esse adverbium vel adiectivum. Neutrum comparativi adverbialiter positum cum ullo nomine non congruit; adiectivum contra genus, numerum et casum nominis sequitur.
| Genus comparativi | Exemplum finale | Vis comparativi |
|---|---|---|
| Adverbium | quō facilius intellegant | Modus intellegendi comparatur. |
| Adverbium | quō melius audiant | Modus audiendi comparatur. |
| Adiectivum | quō maior sit cōpia frūmentī | Copia frumenti comparatur. |
| Adiectivum | quō mīlitēs parātiōrēs sint | Milites cum alio statu suo comparantur. |
Quo finale plerumque cum comparativo ponitur, sed comparativus non est condicio sine ulla exceptione necessaria: quo finale etiam sine comparativo invenitur. Hic usum frequentissimum exerce.
Coniunctivus et consecutio temporum
Quo finale coniunctivum poscit. In exemplis ordinariis praesentis et praeteriti eandem consecutionem sequitur atque ut finale: post tempus primarium praesens, post tempus historicum imperfectum adhibetur.
Dux locum editum occupat, quō melius hostēs videat.
Dux locum editum occupāvit, quō melius hostēs vidēret.
In utraque sententia dux locum eligit eo consilio ut hostes melius videat. Imperfectum videret finem ad actionem praeteritam refert; non significat consilium irritum fuisse.
Non est necesse ut idem sit subiectum utriusque propositionis:
Magister clārius loquitur, quō discipulī melius audiant.
Magister loquitur; discipuli audiunt. Mutatio subiecti usum quo non impedit.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Quo, ut et eventus
Ut cum comparativo quoque recte ponitur. Quo non est unica forma legitima; arctius tamen comparationem cum utilitate actionis principalis coniungit.
Exempla addō, quō facilius intellegās.
Exempla addō, ut facilius intellegās.
Utraque sententia finem exprimit. Ne alteram pro mendo habeas quod comparativus post ut sequitur.
Finis autem ab eventu distinguendus est:
- Finis: Magister clārius loquitur, quō discipulī melius audiant.
- Eventus: Magister tam clārē loquitur, ut omnēs eum audiant.
Priore sententia consilium magistri indicatur; altera id quod ex voce clara efficitur. Solus coniunctivus discrimen non ostendit: sensum totius sententiae considera.
Quo finale et comparatio graduum
Non omne quo cum comparativo propositionem finalem inducit. In comparatione graduum quo … eo … duae mutationes inter se respondent.
Quō diūtius discō, eō plūra intellegō.
Hic non dicitur quo consilio discam. Dicitur scientiam augeri prout discendo diutius operam do; indicativi disco et intellego rem affirmant.
Ne ex solo quo et comparativo finem colligas. Quaere utrum aliquis aliquid agat certo consilio, an duo gradus inter se comparentur.
Ad constructionem recognoscendam:
- Consilium quaere: quid actione principali efficere vult subiectum?
- Comparativum reperi: quid facilius, melius aut maius futurum speratur?
- Coniunctivum examina: quo finale modum et consecutionem propositionis finalis servat.
- Sensum distingue: finis neque eventus iam affirmatus neque sola comparatio graduum est.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026