Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden.

Een zelfstandig bezittelijk voornaamwoord vervangt een bezittelijk woord én het zelfstandig naamwoord erna. Zo hoef je een bekend woord niet te herhalen: Dit is mijn fiets en dat is de jouwe.

Na deze les kun je:

• vormen zoals de mijne en het jouwe herkennen;
• de of het kiezen bij de weggelaten zaak;
• de gewone vormen met van mij, van jou en andere personen gebruiken.

1.Een zelfstandig naamwoord vervangen

Vergelijk een bezittelijk voornaamwoord vóór een zelfstandig naamwoord met een zelfstandige vorm.

Met zelfstandig naamwoord	Zonder herhaling
mijn fiets	de mijne
jouw jas	de jouwe
haar boek	het hare
ons huis	het onze

De luisteraar moet al weten welk zelfstandig naamwoord je bedoelt. In Mijn fiets is nieuw, maar de jouwe is oud betekent de jouwe dus jouw fiets.

In een gewoon gesprek is die/dat van ... vaak het bruikbaarste patroon: Mijn fiets is nieuw, maar die van jou is oud.

2.De of het hoort bij het weggelaten woord

De zelfstandige vorm heeft altijd een bepaald lidwoord. Kies het lidwoord dat bij het vervangen woord hoort.

Vervangen woord	Keuze	Voorbeeld
een enkelvoudig de-woord	de	de fiets → de mijne
een enkelvoudig het-woord	het	het boek → het jouwe
een meervoud	de	de schoenen → de zijne

Het gaat dus niet om de eigenaar, maar om het woord dat je weglaat. Mijn huis wordt het mijne, terwijl mijn kamer de mijne wordt.

Vervang je een meervoud, dan blijft het lidwoord de en wordt het werkwoord ook meervoud: Zijn sleutels liggen op tafel. De mijne zitten in mijn jas.

3.De belangrijkste vormen

Persoon	Vóór een zelfstandig naamwoord	Zelfstandig met de	Zelfstandig met het
ik	mijn	de mijne	het mijne
jij	jouw	de jouwe	het jouwe
u	uw	de uwe (formeel)	het uwe (formeel)
hij	zijn	de zijne	het zijne
zij, enkelvoud	haar	de hare (formeel)	het hare (formeel)
wij	ons / onze	de onze	het onze
zij, meervoud	hun	de hunne (schrijftaal)	het hunne (zeldzame schrijftaal)

Voor bezit van jullie gebruikt het Nederlands meestal een vorm met van: die van jullie of dat van jullie.

4.Die van mij en dat van mij

In gesproken Nederlands zijn vormen met van heel gewoon. Ze klinken vaak natuurlijker dan de mijne, het hare of het hunne.

Bekend woord	Vorm met van
de fiets	die van mij
het boek	dat van jou
de kinderen	die van ons
het huis	dat van hen

Gebruik die voor een de-woord en voor een meervoud. Gebruik dat voor een enkelvoudig het-woord.

5.Vragen en korte antwoorden

Vraag naar de eigenaar met van wie.

• Van wie is deze paraplu? — Die is van mij.
• Van wie is dit kaartje? — Dat is van haar.
• Is deze stoel van jou? — Nee, de mijne staat daar.
• Zijn dit jullie koffers? — Ja, die zijn van ons.

De vorm met van kan ook na zijn staan: Het rode schrift is van mij. In de zelfstandige vorm staan de of het en het bezittelijke woord samen: Het rode schrift is het mijne.

Kies van mij/jou/haar bij een gewone vraag naar de eigenaar: Van wie is deze paraplu? Die is van mij. Gebruik de mijne/het jouwe vooral bij contrast of als je het bezit tegenover een ander bezit zet: Nee, de mijne staat daar.

6.Veelgemaakte fouten voorkomen

Controleer drie dingen:

1. Is het zelfstandig naamwoord al duidelijk uit de context?
2. Is het een de-woord, een het-woord of een meervoud?
3. Kies je de zelfstandige vorm of het patroon die/dat van ...?

Je vervangt...	Gebruik...
de jas	de jouwe / die van jou
het boek	het jouwe / dat van jou
de schoenen	de jouwe / die van jou

Onthoud: het lidwoord verwijst naar het weggelaten woord; de vorm zelf verwijst naar de eigenaar.