Określenia czasu: od, do, przez i za
Poznaj określenia czasu z od, do, przez i za. Naucz się wskazywać początek, koniec i długość czynności oraz mówić, kiedy coś wydarzy się w przyszłości.
Od, do, przez i za pomagają mówić o czasie. Wskazują początek, koniec lub długość czynności albo mówią, kiedy coś wydarzy się w przyszłości.
Cztery przyimki, cztery znaczenia
Każdy z tych przyimków odpowiada na inne pytanie.
| Przyimek | Pytanie | Przykład |
|---|---|---|
| od | Od kiedy? | Pracuję od ósmej. |
| do | Do kiedy? | Pracuję do szesnastej. |
| przez | Jak długo? | Pracuję przez osiem godzin. |
| za | Za ile czasu? | Zacznę pracę za godzinę. |
Pierwsze trzy przykłady mówią o czasie pracy. Ostatni mówi, ile czasu zostało do jej rozpoczęcia.
Od i do: początek i koniec
Od wskazuje początek, a do — koniec. Możesz użyć ich osobno lub razem: od… do….
- Czekam na ciebie od dziewiątej. — Czekanie zaczęło się o dziewiątej i nadal trwa.
- Zostanę w biurze do siedemnastej. — O siedemnastej skończę pobyt w biurze.
- Sklep jest otwarty od poniedziałku do soboty.
- Kurs trwa od maja do czerwca.
Po od można podać także ilość czasu. Wtedy często mówimy o sytuacji, która zaczęła się wcześniej i nadal trwa:
- Mieszkam tutaj od roku. — Przeprowadziłem się tutaj rok temu i nadal tu mieszkam.
- Uczę się polskiego od dwóch miesięcy. — Zacząłem dwa miesiące temu i nadal się uczę.
Do może też wskazywać termin wykonania zadania:
Wyślij formularz do piątku. — Możesz wysłać go wcześniej, ale nie później niż w piątek.
Przez: długość czynności
Przez mówi, jak długo trwa czynność. Sam ten przyimek nie wskazuje jej początku ani końca na zegarze lub w kalendarzu.
- Wczoraj czytałam przez godzinę.
- Codziennie spaceruję przez pół godziny.
- Jutro będziemy pracować przez trzy godziny.
Możesz więc używać przez z czasem przeszłym, teraźniejszym i przyszłym.
W wielu zdaniach o długości czynności można pominąć przez: „Czekałem przez godzinę” i „Czekałem godzinę” znaczą to samo.
Porównaj:
- Czekam od godziny. — Zacząłem godzinę temu i nadal czekam.
- Czekałem przez godzinę. — Tyle trwało moje czekanie.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Za: ile czasu zostało
Za wskazuje, ile czasu minie od teraz do przyszłego wydarzenia.
Teraz jest 14.00.
- Autobus przyjedzie za dziesięć minut, czyli o 14.10.
- Spotkanie zacznie się za godzinę, czyli o 15.00.
Porównaj dwa różne znaczenia:
- Będę ćwiczyć przez godzinę. — Ćwiczenia będą trwały godzinę.
- Zacznę ćwiczyć za godzinę. — Najpierw minie godzina, potem zacznę ćwiczenia.
Przez godzinę nie znaczy tego samego co za godzinę. Gdy odpowiadasz na pytanie „Jak długo?”, użyj przez. Gdy mówisz, ile czasu zostało do wydarzenia, użyj za.
Jaki przypadek po przyimku?
Po od i do używamy dopełniacza. Po przez i za w tych określeniach czasu używamy biernika.
| Przyimek | Przypadek | Przykładowe formy |
|---|---|---|
| od | dopełniacz | od poniedziałku, od ósmej, od godziny |
| do | dopełniacz | do piątku, do ósmej, do końca miesiąca |
| przez | biernik | przez godzinę, przez tydzień, przez dwie godziny |
| za | biernik | za godzinę, za tydzień, za dwie godziny |
Zwróć uwagę na zmianę: godzina → godziny po od, ale godzina → godzinę po przez i za.
Od godziny oznacza czas trwania do teraz, a od ósmej wskazuje godzinę rozpoczęcia. „Od godziny ósmej” również jest poprawne — to pełna forma wyrażenia „od ósmej”.
Jak wybrać przyimek?
- Wskazujesz początek? Użyj od: od poniedziałku.
- Wskazujesz koniec lub termin? Użyj do: do piątku.
- Mówisz, jak długo trwa czynność? Użyj przez: przez godzinę.
- Mówisz, ile czasu zostało do wydarzenia? Użyj za: za godzinę.
Od dziewiątej do dziesiątej określa początek i koniec. Przez godzinę określa długość. Za godzinę wskazuje przyszły moment.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026