A2 · Elementary

Vitenzi vyenye asili ya kigeni

Jifunze kutumia vitenzi vyenye asili ya kigeni kama kusafiri, kujibu na kusamehe katika nyakati za msingi na kukanusha bila kubadili irabu ya mwisho.

By the flumi team About 4 min read 8 vocabulary words

Vitenzi vyenye asili ya kigeni vimetokana na lugha nyingine na sasa vinatumika katika Kiswahili. Utajifunza kutumia kusafiri, kujibu na kusamehe katika nyakati za msingi, na kukanusha bila kubadili irabu ya mwisho.

Tambua vitenzi hivi

Vitenzi vingi vyenye asili ya kigeni huishia kwa -i, -u au -e, badala ya -a. Hivi ni baadhi ya vitenzi vya kawaida:

Kitenzi Irabu ya mwisho Mfano
kusafiri -i Ninasafiri kwa basi.
kukubali -i Ninakubali jibu lako.
kujibu -u Anajibu swali.
kujaribu -u Tunajaribu tena.
kusamehe -e Ninakusamehe.

Hapa, irabu ya mwisho ni herufi ya mwisho yenye sauti kama a, e, i, o, u.

Si vitenzi vyote vyenye asili ya kigeni vinavyoishia kwa -i, -u au -e. Mifano hapa inakusaidia kutumia vitenzi vya kawaida vyenye miisho hiyo; mwisho pekee hauonyeshi asili ya kila kitenzi.

Tumia viambishi vya kawaida

Vitenzi hivi hutumia viambishi vya nafsi na wakati kama vitenzi vingine. Ondoa ku- ya kitenzi-jina, kisha ongeza viambishi vinavyohitajika. Usiongeze -a mwishoni.

Kwa mfano, kusafiri huwa ninasafiri. Uchanganuzi wake ni ni-na-safiri. Katika sentensi, andika kitenzi kama neno moja.

Kitenzi-jina Sasa: -na- Wakati uliopita: -li- Wakati ujao: -ta-
kusafiri ninasafiri nilisafiri nitasafiri
kujibu ninajibu nilijibu nitajibu
kusamehe ninasamehe nilisamehe nitasamehe

Irabu ya mwisho inabaki ileile katika maumbo haya.

  • Sasa Asha anajibu swali la mwalimu.
  • Jana tulisafiri kwenda Tanga.
  • Kesho nitajaribu kupika wali.

Kanusha wakati wa sasa

Katika ukanushi wa wakati wa sasa, tumia kiambishi cha ukanushi cha nafsi na usitumie -na-. Kwa vitenzi hivi vinavyoishia kwa -i, -u, -e, irabu ya mwisho haibadiliki.

Nafsi Kukubali Kukanusha
mimi ninajibu sijibu
wewe unajibu hujibu
yeye anajibu hajibu
sisi tunajibu hatujibu
ninyi mnajibu hamjibu
wao wanajibu hawajibu

Linganisha na kitenzi kinachoishia kwa -a:

  • Ninasoma → sisomi: mwisho -a unakuwa -i.
  • Ninajibu → sijibu: mwisho -u unabaki.
  • Ninasamehe → sisamehe: mwisho -e unabaki.
  • Ninasafiri → sisafiri: mwisho -i unabaki.

Usibadili kila mwisho kuwa -i unapokanusha.

✓ Leo sijibu maswali.

✗ Leo sijibi maswali.

Kitenzi kujibu kinabaki na -u katika ukanushi huu.

Quick check

Try one question now.

1
Tumia kusafiri katika wakati wa sasa: Mimi kwenda kazini kwa treni.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Kanusha wakati uliopita na ujao

Tumia -ku- katika ukanushi wa wakati uliopita na -ta- katika ukanushi wa wakati ujao. Mwisho wa vitenzi hivi unabaki uleule.

Wakati Kukubali Kukanusha
Uliopita nilisafiri sikusafiri
Uliopita alijibu hakujibu
Ujao nitasafiri sitasafiri
Ujao atajibu hatajibu

Jana ulimwuliza Juma swali, lakini hakujibu.

Kesho nina kazi nyingi. Sitasafiri kwenda Tanga.

Kumbuka mwisho wa kitenzi

Unapotumia vitenzi hivi:

  1. Tambua mwisho wake: kusafiri, kujibu, kusamehe.
  2. Chagua viambishi vya nafsi na wakati.
  3. Unapokanusha wakati wa sasa, ondoa -na-, lakini hifadhi -i, -u au -e ya mwisho.

Kumbuka mifano hii: ninajibu → sijibu, nilijibu → sikujibu, nitajibu → sitajibu.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

8 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 8 words and review them later.

Vitenzi vyenye asili ya kigeni

8 words

Last updated November 10, 2026