ทำให้ และ ให้ กับเหตุและการสั่งให้ทำ
เรียนรู้การใช้ ทำให้ และ ให้ เพื่อบอกเหตุและการสั่งให้ทำ แยกผลที่เกิดขึ้นจากคำสั่ง ดูโครงสร้างประโยค ผู้ทำ ผู้ได้รับผล และตำแหน่งคำปฏิเสธที่เปลี่ยนความหมาย
ทำให้ ใช้บอกว่าสิ่งหนึ่งเป็นเหตุให้เกิดผล ส่วน ให้ ใช้บอกการสั่งหรือกำหนดให้ใครทำอะไรได้ การเลือกสองรูปนี้ช่วยแยกว่าเรากำลังเล่าผลที่เกิดขึ้น หรือบอกว่าใครสั่งให้ใครทำอะไร
ทำให้ เชื่อมเหตุกับผล
ใช้ ทำให้ เมื่อบอกว่าเหตุการณ์ การกระทำ หรือสิ่งหนึ่งส่งผลต่ออีกสิ่งหนึ่ง เหตุนั้นอาจเกิดจากคนหรือไม่ก็ได้ และไม่จำเป็นต้องมีใครตั้งใจให้เกิดผลนั้น
- ฝนตกหนักทำให้ถนนลื่น
- เสียงดังทำให้ฉันนอนไม่หลับ
- คำอธิบายของครูทำให้นักเรียนเข้าใจมากขึ้น
ในประโยคแรก ฝนตกหนัก เป็นเหตุ และ ถนนลื่น เป็นผล ส่วนประโยคที่สองไม่ได้บอกว่ามีใครตั้งใจรบกวนการนอน
โครงสร้างที่ใช้บ่อย
| ความหมาย | โครงสร้าง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| เหตุส่งผลต่อคนหรือสิ่งของ | เหตุ + ทำให้ + ผู้หรือสิ่งที่ได้รับผล + ผลที่เกิดขึ้น | ลมแรงทำให้ประตูปิด |
| เหตุส่งผลต่อผู้พูดที่เข้าใจได้จากบริบท | เหตุ + ทำให้ + ผลที่เกิดขึ้น | วันนี้ฉันเดินทั้งวัน ทำให้เหนื่อยมาก |
| สั่งหรือกำหนดให้ผู้อื่นทำ | ผู้สั่ง + ให้ + ผู้ทำ + การกระทำ | ครูให้นักเรียนอ่านบทที่สอง |
| ระบุชัดว่าเป็นคำสั่ง | ผู้สั่ง + สั่งให้ + ผู้ทำ + การกระทำ | หัวหน้าสั่งให้พนักงานหยุดเครื่อง |
หลัง ทำให้ ใช้ได้ทั้งการกระทำและสภาพ เช่น ทำให้เด็กหัวเราะ และ ทำให้เด็กดีใจ ไม่ต้องเติม เป็น หน้าคำว่า ดีใจ
อย่าสับสน ทำให้ ที่เชื่อมเหตุกับผล กับ ทำ + กรรม + ให้ + ผู้รับ ที่บอกว่าทำสิ่งหนึ่งให้ใคร
- แม่ทำอาหารให้ลูก — แม่ทำอาหาร ลูกเป็นผู้รับประโยชน์
- อาหารจานนี้ทำให้ลูกดีใจ — อาหารเป็นเหตุ ลูกดีใจเป็นผล
ถ้ามีหลายคนในเรื่อง ควรระบุว่าใครได้รับผลหรือใครต้องทำอะไร เช่น ข่าวนี้ทำให้มาลีดีใจ ชัดกว่า ข่าวนี้ทำให้ดีใจ เมื่อยังไม่รู้ว่ากำลังพูดถึงใคร
ให้ กับการสั่งหรือกำหนดให้ทำ
ในบริบทที่ครู หัวหน้า หรือผู้รับผิดชอบกำหนดงาน ให้ ใช้บอกว่าใครต้องทำอะไร ผู้ที่อยู่หลัง ให้ เป็นผู้ทำการกระทำนั้น
ในห้องเรียน: ครูเขียนงานบนกระดาน แล้วบอกทุกคนว่า “อ่านบทที่สองนะ”
เล่าได้ว่า: ครูให้นักเรียนอ่านบทที่สอง
ในร้านอาหาร: ผู้จัดการแบ่งงานก่อนเปิดร้าน
ผู้จัดการให้พนักงานเช็ดโต๊ะก่อนเปิดร้าน
ประโยคเหล่านี้บอกการมอบหมายงาน แต่ไม่ได้ยืนยันว่าผู้รับคำสั่งทำงานเสร็จแล้ว
- ครูให้นักเรียนอ่านบทที่สอง แต่นักเรียนยังไม่ได้อ่าน
- หัวหน้าสั่งให้พนักงานหยุดเครื่อง แต่พนักงานยังไม่ได้หยุดเครื่อง
ให้ + คน + กริยา ไม่ได้หมายถึงการสั่งเสมอไป เช่น แม่ให้ลูกไปเที่ยวได้ สื่อถึงการอนุญาต ต้องดูบริบทด้วย หากต้องการระบุว่าเป็นคำสั่งอย่างชัดเจน ใช้ สั่งให้
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
เปรียบเทียบผลที่เกิดกับคำสั่ง
ลองเปรียบเทียบสองสถานการณ์ที่เกี่ยวกับครูและนักเรียน
| สถานการณ์ | ประโยค | สิ่งที่เน้น |
|---|---|---|
| ครูเล่าเรื่องตลก นักเรียนจึงหัวเราะ | ครูทำให้นักเรียนหัวเราะ | เมื่อเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ทำให้ ยืนยันว่าผลเกิดขึ้นแล้ว: การกระทำของครูเป็นเหตุให้นักเรียนหัวเราะ |
| ครูจัดกิจกรรมละคร แล้วสั่งให้นักเรียนหัวเราะ | ครูให้นักเรียนหัวเราะ | ครูกำหนดให้นักเรียนทำสิ่งนั้น แต่ ให้/สั่งให้ ไม่ยืนยันว่านักเรียนหัวเราะแล้ว |
ทำให้ ไม่ได้บอกว่าผลเกิดขึ้นแล้วในทุกประโยค ต้องดูบริบทด้วย เช่น เรื่องนี้อาจทำให้เด็กหัวเราะ บอกความเป็นไปได้ ส่วน เรื่องนี้จะทำให้เด็กหัวเราะ บอกผลที่คาดว่าจะเกิด
ทำให้ ไม่ได้แปลว่าเป็นอุบัติเหตุเสมอไป คนอาจตั้งใจสร้างผลก็ได้ เช่น พ่อทำหน้าตลกเพื่อทำให้ลูกหัวเราะ
ขณะเดียวกัน การสั่งก็อาจเป็นเหตุให้เกิดผลได้ แต่สองรูปเน้นคนละด้าน: ให้ เน้นสิ่งที่ผู้สั่งกำหนด ส่วน ทำให้ เน้นความสัมพันธ์ระหว่างเหตุกับผล
ตำแหน่งคำปฏิเสธเปลี่ยนความหมาย
ดูว่าคำปฏิเสธอยู่ก่อน ทำให้ หรืออยู่ในส่วนที่บอกผล
- เสียงดังไม่ได้ทำให้ฉันตื่น — ปฏิเสธว่าเสียงดังเป็นเหตุให้ฉันตื่น
- เสียงดังทำให้ฉันไม่เข้าใจคำอธิบาย — ผลคือฉันไม่เข้าใจ เพราะเสียงดัง
- เสียงดังไม่ได้ทำให้ฉันไม่เข้าใจคำอธิบาย ฉันไม่เข้าใจเพราะมีศัพท์ใหม่มาก — ปฏิเสธว่าเสียงดังเป็นเหตุ
เมื่อ ให้ หมายถึงการอนุญาตดังในส่วนที่ 3 รูป ไม่ให้ ใช้บอกว่าไม่อนุญาต ส่วน ไม่ได้ให้ ใช้ปฏิเสธว่าได้อนุญาตหรือบอกให้ทำเช่นนั้น โดยต้องดูบริบท
- แม่ไม่ให้ลูกไปเที่ยว — แม่ไม่อนุญาตให้ลูกไปเที่ยว
- แม่ไม่ได้ให้ลูกไปเที่ยว พ่อเป็นคนอนุญาต — แม่ปฏิเสธว่าแม่เป็นคนอนุญาตให้ลูกไป
เมื่อพูดถึงคำสั่ง ไม่ได้สั่งให้ ปฏิเสธว่ามีคำสั่งนั้น ส่วนคำสั่งห้ามนิยมใช้ สั่งไม่ให้ + ผู้ทำ + การกระทำ หรือ ห้าม + ผู้ทำ + การกระทำ
- ครูไม่ได้สั่งให้นักเรียนเปิดหนังสือ — ไม่มีคำสั่งให้เปิดหนังสือ
- ครูสั่งไม่ให้นักเรียนเปิดหนังสือระหว่างสอบ — คำสั่งคือไม่ให้เปิดหนังสือในช่วงนั้น
- ครูห้ามนักเรียนเปิดหนังสือระหว่างสอบ — เป็นคำสั่งห้ามเช่นเดียวกัน
ไม่ได้สั่งให้ทำ ไม่เท่ากับ สั่งไม่ให้ทำ การไม่มีคำสั่งให้เปิดหนังสือ ไม่ได้หมายความว่ามีคำสั่งห้ามเปิดหนังสือ
เลือกใช้ให้ตรงความหมาย
- ต้องการบอกว่าอะไรเป็นเหตุให้เกิดผลหรือไม่ ถ้าใช่ เลือก ทำให้
- ต้องการบอกว่าใครกำหนดให้ใครทำอะไรหรือไม่ ถ้าใช่ ใช้ ให้ ในบริบทที่ชัดเจน หรือใช้ สั่งให้
- ระบุผู้ได้รับผลหรือผู้ทำ หากละแล้วอาจไม่ชัดว่าเป็นใคร
- เมื่อมีคำปฏิเสธ ตรวจว่าปฏิเสธเหตุ ปฏิเสธการสั่งด้วย ไม่ได้สั่งให้ ไม่อนุญาตด้วย ไม่ให้ หรือสั่งห้ามด้วย สั่งไม่ให้/ห้าม
จำคู่เปรียบเทียบนี้: เรื่องตลกทำให้เด็กหัวเราะ บอกเหตุและผล แต่ ครูสั่งให้เด็กหัวเราะ บอกคำสั่ง ไม่ได้ยืนยันว่าเด็กหัวเราะแล้ว
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
คำศัพท์: ทำให้ และ ให้ กับเหตุและการสั่งให้ทำ
4 wordsLast updated November 5, 2026