İstek kipinde öneriler
İstek kipinde -alım, -elim, -ayım ve -eyim ile öneri yapmayı; olumlu, olumsuz ve soru biçimlerini günlük konuşma örnekleriyle doğru kullanmayı öğren.
Birlikte bir şey yapmayı öner
Bir arkadaşınla plan yaparken gidelim, buluşalım, izleyelim gibi istek kipi biçimlerini kullanabilirsin. Ben yapayım ile bir işi kendin yapmayı önerirsin. Bu biçimlerin olumlu, olumsuz ve soru kullanımları vardır.
— Bugün hava çok güzel. Parka gidelim.
— Olur. Biraz da yürüyelim.
— Yemek hazır ama masada tabak yok.
— Ben tabakları getireyim.
- Biz yapalım: Bir işi birlikte yapmayı önerirsin.
- Ben yapayım: Bir işi kendin yapmayı önerirsin.
Ben ve biz her zaman gerekli değildir: Çay hazırlayayım. Biraz dinlenelim.
Olumlu biçimleri kur
Fiilden -mak / -mek ekini çıkar: bakmak → bak, gelmek → gel. Sonra aşağıdaki eklerden uygun olanı getir.
| Fiilin son ünlüsü | Ben | Biz |
|---|---|---|
| a, ı, o, u | -ayım | -alım |
| e, i, ö, ü | -eyim | -elim |
Fiil ünlüyle bitiyorsa araya y girer.
| Fiil | Ben | Biz |
|---|---|---|
| bakmak | bakayım | bakalım |
| gelmek | geleyim | gelelim |
| okumak | okuyayım | okuyalım |
| yürümek | yürüyeyim | yürüyelim |
Önce fiilin son ünlüsüne bak. Sonra fiilin son sesini kontrol et: Ünlüyle bitiyorsa y kullan.
ara + y + alım → arayalım
Bazı sık kullanılan fiillerde ses değişir. Bu biçimlere dikkat et:
| Fiil | Ben | Biz |
|---|---|---|
| gitmek | gideyim | gidelim |
| etmek | edeyim | edelim |
| yemek | yiyeyim | yiyelim |
| demek | diyeyim | diyelim |
Örneğin: Sana yardım edeyim. Bir şeyler yiyelim.
Soru biçimiyle öner
Önerini soru olarak da söyleyebilirsin. Mı / mi ayrı yazılır ve bu biçimlerden sonra gelir.
| Kişi | Öneri | Soru biçiminde öneri |
|---|---|---|
| Ben | Ben kapıyı açayım. | Ben kapıyı açayım mı? |
| Ben | Ben çay getireyim. | Ben çay getireyim mi? |
| Biz | Dışarı çıkalım. | Dışarı çıkalım mı? |
| Biz | Film izleyelim. | Film izleyelim mi? |
-ayım / -alım biçimlerinden sonra mı, -eyim / -elim biçimlerinden sonra mi kullan.
— Akşam birlikte yemek yiyelim mi?
— Olur. Nerede buluşalım?
— Saat yedide kafede buluşalım.
Nerede, ne, ne zaman gibi soru kelimeleriyle de kullanabilirsin: Ne pişireyim? Ne zaman başlayalım? Bu sorularda ayrıca mı / mi kullanma.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Bir şeyi yapmamayı öner
Olumsuz biçimde fiile önce -ma / -me gelir. Ardından y ve istek kipi eki gelir.
| Fiil | Ben | Biz |
|---|---|---|
| almak | almayayım | almayalım |
| gitmek | gitmeyeyim | gitmeyelim |
al + ma + y + alım → almayalım
git + me + y + elim → gitmeyelim
Bu çanta çok pahalı. Bunu almayalım.
Dışarıda çok yağmur var. Şimdi çıkmayalım.
Evde ekmek var. Ben bugün ekmek almayayım.
Olumsuz soru da mümkündür: Bugün dışarı çıkmayalım mı? Bu soru, bağlama göre evde kalma önerisi olabilir. İlk önerin reddedilirse şaşkınlık da anlatabilir:
— Hadi dışarı çıkalım.
— Bence evde kalalım.
— Dışarı çıkmayalım mı? Hava çok güzel ama!
Sık yapılan hataları düzelt
✗ Beraber film izlelim.
✓ Beraber film izleyelim.
İzle- ünlüyle biter; araya y gelir.
✗ Akşam buluşalımmı?
✓ Akşam buluşalım mı?
Soru eki ayrı yazılır.
✗ Bugün gitmeyelim mi yerine gitmelim mi yazma.
✓ Bugün gitmeyelim mi?
Olumsuz biçimde -me ve y korunur.
Gidelim ve gidiyoruz aynı değildir:
- Hadi, eve gidelim. → Eve gitmeyi öneriyorsun.
- Şimdi eve gidiyoruz. → Ne yaptığınızı söylüyorsun.
Kısa kontrol listesi
- Birlikte bir şey yapmayı önermek için -alım / -elim kullan: Başlayalım.
- Bir işi kendin yapmayı önermek için -ayım / -eyim kullan: Ben hazırlayayım.
- Olumsuz öneride -ma / -me ekle: Geç kalmayalım.
- Soru biçiminde mı / mi ekini ayrı yaz: Başlayalım mı?
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026